IMEI analizi: cihaz ile hattı ayırmak

HTS analizinde hat ile cihaz sık sık birbirine karıştırılır. Oysa ikisi ayrı şeylerdir ve bu ayrım, dosyadaki en güçlü bağlantılardan birkaçını ortaya çıkarır.

Numara bir hattı gösterir. IMEI ise cihazı — telefonun kendisini. Bir hat birçok cihazda kullanılabilir; bir cihaz birçok hat taşıyabilir. HTS kaydı her iki bilgiyi de içerdiği için, bu iki eksen çapraz olarak sorgulanabilir.

Üç temel soru

IMEI analizi esasen üç soruya cevap arar.

Bir numara kaç cihaz gezdirmiş? Bir hattın kısa aralıklarla farklı cihazlarda görünmesi dikkat çekicidir. Sık cihaz değişimi, iz bırakmamaya yönelik bir davranışa işaret edebileceği gibi, cihazın bozulması ya da yenilenmesi gibi tamamen sıradan sebeplerle de olabilir. Anlam, örüntüden çıkar: bir yılda bir değişim olağandır, üç ayda beş değişim değildir.

Bir cihaz kaç hat taşımış? Aynı cihazda arka arkaya kullanılan farklı hatlar, kullanıcının hat değiştirdiğini ama cihazını koruduğunu gösterir. Bu, hedef listesini genişletmek için en güçlü gerekçelerden biridir: hedefin bilinen hattı kapandıktan sonra aynı cihazda açılan yeni hat, büyük ihtimalle aynı kişinindir.

İki numara aynı cihazı mı kullanmış? En değerli sorudur. Birbiriyle hiç görüşmemiş iki numara aynı cihazda görünüyorsa, aralarında doğrudan bir bağ vardır.

Ortak IMEI bulgusunu nasıl okumalı?

Ortak IMEI, hemen "aynı kişi" sonucuna götürmez. Bulguyu değerlendirirken kullanım aralıklarının nasıl dizildiğine bakın.

Ardışık kullanım. A numarası Ocak–Mart arasında, B numarası Nisan'dan itibaren aynı cihazda görünüyorsa, bu bir devir örüntüsüdür. Kişi hattını değiştirmiş olabilir — ama cihazı satmış da olabilir. Ayrım için başka veriye ihtiyaç vardır: iki hattın irtibat çevrelerinin örtüşüp örtüşmediği, baz örüntülerinin benzer olup olmadığı.

İç içe geçmiş kullanım. İki numara aynı dönemde, dönüşümlü olarak aynı cihazda görünüyorsa, bu çok daha güçlü bir işarettir. Cihazı iki kişinin dönüşümlü kullanması alışılmış bir durum değildir; genellikle aynı kişinin iki hattı söz konusudur.

Eşzamanlı kullanım. Aynı IMEI'nin aynı anda iki farklı hatla kaydedilmesi teknik olarak beklenmez. Çift hatlı cihazlar bir istisnadır; bunun dışında bu durum, IMEI klonlaması veya kayıt hatası ihtimalini gündeme getirir.

Verinin güvenilirlik sınırı

IMEI güçlü bir gösterge, ama mutlak değil. Analize başlarken şu sınırları bilmek gerekir:

IMEI değiştirilebilir. Cihaz yazılımı üzerinden IMEI değiştirme ve klonlama teknik olarak mümkündür. Bu, özellikle bilinçli olarak iz bırakmamaya çalışan kullanıcılarda hesaba katılmalıdır.

Kayıtta hata olabilir. Operatör kayıtlarında eksik, kesik veya hatalı IMEI değerleri bulunabilir. Sıfırlarla dolu ya da uzunluğu tutmayan değerler analize sokulmadan önce elenmelidir.

Cihaz kişi değildir. IMEI, cihazı gösterir; o cihazı o anda kimin elinde tuttuğunu göstermez. Aile içinde paylaşılan, ödünç verilen ya da ikinci el satılan cihazlar gerçektir.

Bu nedenle IMEI bulgusu, tıpkı baz bulgusu gibi, destekleyici bir delildir. Kritik bir sonuç IMEI'ye dayandırılacaksa, cihaz incelemesiyle veya başka bir dijital izle doğrulanmalıdır.

Karşı taraf IMEI'si

Bazı dosyalarda yalnızca hedefin değil, görüşmenin karşı tarafının IMEI bilgisi de gelir. Bu, çoğu incelemede atlanan bir kaynaktır.

Karşı taraf IMEI'si üzerinden yapılan analiz, hedef listesinde hiç olmayan bir numaranın hedefle aynı cihazı paylaştığını ortaya çıkarabilir. Bu, hedef listesini genişletmek için başlı başına bir gerekçedir.

Analizin diğer eksenlerle ilişkisi

IMEI analizi tek başına değil, irtibat analiziyle birlikte okunduğunda değerlidir. Ortak IMEI ile bulunan bir numara, hedef listesine eklendikten sonra irtibat ve ortak baz analizleri yeniden çalıştırılmalıdır — çünkü listeye eklenen her yeni numara, önceki bütün analizlerin sonucunu değiştirebilir.

Bu, analiz sırasının neden doğrusal olmadığını gösteren tipik bir durumdur: bir bulgu, daha önce çalıştırılan sorguların tekrarını gerektirir. Hedef listesi kararlı hâle gelene kadar bu döngüyü sürdürmek gerekir.